Chuyển hoá chậm lại theo tuổi, hiểu cho đúng
Người ta hay đổ cho chuyển hoá mỗi khi cân nặng nhích lên sau tuổi bốn mươi. Câu chuyện thật ra tinh tế hơn một chút.
Bụt · 4 phút đọc · 05/09/2026
Chuyển hoá là toàn bộ các phản ứng giúp cơ thể biến thức ăn thành năng lượng để duy trì sự sống. Ngay cả khi bạn nằm yên, cơ thể vẫn tiêu tốn năng lượng cho tim, phổi, não, gan và thân nhiệt. Phần này chiếm tỉ trọng lớn nhất trong tổng năng lượng bạn dùng mỗi ngày.
Mức tiêu hao khi nghỉ phụ thuộc nhiều vào khối cơ. Cơ là mô hoạt động, tiêu tốn năng lượng nhiều hơn mỡ. Đây là mấu chốt để hiểu điều xảy ra theo tuổi.
Điều gì thật sự thay đổi
Từ tuổi trung niên, nếu không được dùng đến, khối cơ giảm dần qua từng năm. Cùng lúc, nhiều người vận động ít hơn thời trẻ: công việc bàn giấy, ít đi lại, ngồi nhiều hơn.
Kết quả là tổng năng lượng tiêu hao giảm, trong khi khẩu phần ăn thường không đổi. Cân nặng vì thế nhích lên chậm và âm thầm.
Nói cách khác, phần lớn thay đổi mà chúng ta gọi là "chuyển hoá chậm" gắn liền với mất cơ và giảm vận động, chứ không đơn thuần là con số tuổi trên giấy tờ.
Những gì đáng làm
- Tập cơ hai buổi mỗi tuần cho các nhóm cơ lớn: đứng lên ngồi xuống ghế, chống đẩy vào tường, nâng vật nhẹ, nhón gót
- Duy trì đi bộ hoặc vận động vừa phải hằng ngày
- Ăn đủ chất đạm trong các bữa, vì cơ cần nguyên liệu để giữ và tái tạo
- Ngủ đủ, vì thiếu ngủ ảnh hưởng đến cảm giác đói và cách cơ thể xử lý năng lượng
- Giảm bớt nước ngọt và đồ ăn vặt nhiều đường
Đừng vội đổ lỗi cho hormone
Một số bệnh nội tiết như suy giáp có thể làm thay đổi cân nặng và mức năng lượng, nhưng chúng thường đi kèm những biểu hiện khác. Chỉ xét nghiệm mới xác định được, và cũng chỉ bác sĩ mới kết luận.
Khi nào nên đi khám
Hãy đi khám nếu cân nặng thay đổi nhiều trong thời gian ngắn mà bạn không đổi thói quen ăn uống; nếu kèm mệt mỏi nhiều, sợ lạnh hoặc sợ nóng, tóc rụng, da khô, táo bón, tim đập nhanh, run tay; nếu bạn sụt cân không chủ ý.
Người có bệnh mạn tính hoặc đang dùng thuốc dài ngày nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi lớn về chế độ ăn và tập luyện.
Những thông tin trên mang tính tham khảo chung và không thay thế tư vấn của bác sĩ.
