Cảnh báo tình trạng khàn tiếng kéo dài và cách phân biệt viêm thanh quản với khối u ác tính vùng cổ

Giọng nói là phương tiện giao tiếp cơ bản nhất của con người. Khi thức dậy với một giọng nói khàn đặc hay hụt hơi, chúng ta thường dễ dàng đổ lỗi cho việc thời tiết thay đổi, do tối hôm qua uống nước đá lạnh hoặc do nói quá to. Hầu hết các tình trạng khàn tiếng đều lành tính và tự hồi phục. Tuy nhiên, sự chủ quan này có thể trở thành một sai lầm chết người khi tình trạng mất giọng kéo dài hết tuần này qua tuần khác. Khi dây thanh âm từ chối rung động trở lại, nó không còn là một chứng viêm họng thông thường nữa, mà rất có thể là tín hiệu bóp nghẹt của một khối u ác tính đang âm thầm phát triển từ sâu bên trong vùng cổ.

Cơ chế sưng nề dây thanh âm trong bệnh viêm thanh quản thông thường

Để tạo ra âm thanh, không khí từ phổi sẽ được đẩy lên và đi ngang qua hai dải cơ mỏng manh nằm trong hộp sọ cổ gọi là dây thanh âm. Khi chúng ta nói, hai dây thanh này sẽ khép lại và rung động liên tục với tần số cao để tạo ra tiếng nói trong trẻo.

Trong các bệnh lý viêm thanh quản cấp tính do nhiễm virus cảm cúm, do la hét quá mức hoặc do dịch axit từ dạ dày trào ngược lên cổ họng, lớp niêm mạc bao phủ dây thanh sẽ bị tổn thương. Phản ứng viêm của cơ thể khiến các mạch máu tại đây giãn nở, làm hai dây thanh sưng nề, phù thũng và nặng nề hơn bình thường. Khi luồng hơi đi qua, hai dây thanh sưng to không thể khép kín và cũng không thể rung động nhịp nhàng, khiến âm thanh phát ra bị rè, khàn đục hoặc mất tiếng hoàn toàn.

Sự xâm lấn cấu trúc phát âm của các tế bào ung thư vùng cổ

Bức tranh sinh lý bệnh hoàn toàn thay đổi khi nguyên nhân gây khàn tiếng xuất phát từ sự bành trướng của một khối u ác tính. Ung thư thanh quản hay ung thư tuyến giáp giai đoạn tiến triển không gây ra sự sưng phù lan tỏa như viêm nhiễm, mà chúng tạo ra một sự phá hủy cơ học vô cùng tàn khốc.

Khi các tế bào ung thư đột biến phát triển ngay trên bề mặt của dây thanh âm, chúng tạo thành một khối sùi sùi chặn đứng luồng không khí và làm biến dạng hoàn toàn ranh giới khép mở của hộp âm thanh. Nguy hiểm hơn, nếu khối u nằm ở tuyến giáp hay thực quản, nó có thể phát triển lớn dần và chèn ép, thậm chí ăn đứt dây thần kinh quặt ngược thanh quản làm nhiệm vụ chỉ huy giọng nói. Khi dây thần kinh bị đứt, một hoặc cả hai dây thanh âm sẽ bị liệt hoàn toàn và nằm bất động.

Đi kèm với nó thường là các dấu hiệu báo động như ho ra máu, nuốt nghẹn như có cục vướng ở cổ và sụt cân không rõ lý do.

Tầm quan trọng của việc nội soi tai mũi họng kịp thời

Theo các quy chuẩn y khoa quốc tế, bất kỳ tình trạng khàn tiếng nào kéo dài vượt quá ba tuần mà không có dấu hiệu cải thiện đều phải được mặc định đưa vào diện nghi ngờ bệnh lý ác tính cho đến khi có bằng chứng ngược lại.

Việc tự ý mua các loại siro ho hay thuốc ngậm thảo dược tại nhà trong trường hợp này chính là việc bạn đang tự tước đi cơ hội cứu lấy thanh quản của chính mình. Người bệnh cần ngay lập tức đến các cơ sở y tế chuyên khoa để thực hiện thủ thuật nội soi ống mềm. Bằng việc đưa một camera nhỏ gọn qua đường mũi hoặc miệng xuống tận cổ họng, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp bề mặt dây thanh, đánh giá mức độ đóng mở và phát hiện sớm những nốt sùi nhỏ nhất.

• Nếu phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm, bác sĩ chỉ cần dùng tia laser bóc tách khối u, giúp người bệnh giữ lại được hộp phát âm và giọng nói nguyên bản.
• Ngược lại, sự chậm trễ sẽ buộc các bác sĩ phẫu thuật phải cắt bỏ toàn bộ thanh quản để cứu mạng sống, để lại một lỗ thở vĩnh viễn ở vùng cổ và tước đoạt hoàn toàn khả năng nói chuyện tự nhiên của người bệnh.